Door Dik Kruithof 
Voor zijn laatste boek Hotel De Wereld heeft Frank Westerman een nieuw stuk geschreven over Wageningen in Suriname. Wageningen is een plaats in het Surinaamse district Nickerie, gelegen als havenplaats aan de rivier de Nickerie tegenover de monding van de Maratakka.
Wageningen staat vooral bekend om de rijstteelt. De Arawarasluis bij Donderskamp reguleert het irrigatiewater voor de rijstvelden van Wageningen. Vroeger bevond zich er de staatsonderneming Stichting Machinale Landbouw (SML), die later van naam wijzigde in Surinaamse Rijst Organisatie (SRO). Zij heeft ongeveer 5.000 hectare bebouwbaar areaal in bezit.
In de plaats wonen ongeveer 3000 mensen. Wageningen heeft een politiepost, bestuurspost en doktersstandplaats van het district Nickerie. Tevens kent de plaats een landingsbaan voor vliegtuigen.
Wageningen is in 1949 ontstaan. Bij de oprichting was het de bedoeling om een boerengemeenschap van ex-militairen op te zetten en daarnaast werkgelegenheid te creëren voor Surinamers/Wageningers. Het hiervoor opgezette bedrijf SML is direct verbonden met Wageningen. Na de oprichting van het bedrijf is Wageningen in vijf jaar tijd uitgegroeid tot een bloeiende woon-, werk- en leefgemeenschap. Met de groei van SML tot het grootste en modernste gemechaniseerde rijstbedrijf ter wereld groeiden ook de leefgemeenschap en de faciliteiten voor de inwoners. Er werd geïnvesteerd in goed onderwijs, gezondheidszorg en sociale voorzieningen. Ook recreatiefaciliteiten ontbraken niet, zoals het sport-en cultuurgebouw, een zwembad en een voetbalveld. Het dorp kende een ziekenhuis en .. jawel.. hotel De Wereld
Het rijstbedrijf SML
S.M.L. – Stichting voor de ontwikkeling van de Machinale Landbouw was een rijstbedrijf opgericht op 27 juli 1949 met ontwikkelings-gelden uit het Welvaartsfonds, het Vijfjarenplan (VJP) en Amerikaanse bijdragen. Het initiatief is gestart met het ontwikkelen van 52.000 hectare landbouwgrond. De eerste werkzaamheden betroffen het inpolderen, ontginnen, cultuurrijp maken van de landbouwarealen en het exploiteren van het noordelijk deelgebied vlakbij de kust. In de periode na 1950 zijn investeringen gedaan in infrastructuur, een pompgemaal, de Silo en de gebiedsontwikkeling ten behoeve van de werknemers van het bedrijf. De Landbouwkundige Dienst (LBD) was het laboratorium waar onderzoek gedaan werd naar nieuwe rijstrassen. Er werd geïnvesteerd in verwerking van de padi, de rijstpellerij, energieopwekking door verbranding van rijstkaf en de stoomcentrale. Alles in Wageningen draaide rond rijst, het nationale en plaatselijke ‘witte goud’. SML groeide uit tot een groot en modern gemechaniseerd rijstbedrijf, waar elke Wageninger met trots naar kon kijken. Maar SML betekende veel meer voor de gemeenschap en voorzag bijvoorbeeld ook in gezondheidszorg en onderwijs van de inwoners.
De groei en bloei van Wageningen kent helaas een droevige afloop. De Surinamisering was het kantelmoment waarop SML, en dus ook Wageningen, bergafwaarts ging in de economische ontwikkeling. Het bedrijf werd voor het symbolische bedrag van één gulden geschonken aan de Surinaamse Staat, maar door slecht bestuur, de daling van de wereldmarktprijs van rijst en het verouderde machinepark etc. kon het bedrijf het hoofd niet meer boven water houden. Met het bedrijf is de hele Surinaamse stad Wageningen teloor gegaan, de website van de SLM waar dit verhaal op staat eindigt met: Wageningers wachten op redding.
Bronnen: Wikipedia, Jan Boer op Stadwageningen.nl, SML-Wageningen.com.
———-
De plaatjes komen van de auteur.