Door Willem Minderhout 
De uitslag van de Haagse gemeenteraadsverkiezingen waren landelijk nieuws. Richard de Mos met zijn Hart voor Den Haag behaalde, in de woorden van de Volkskrant, een monsterzege. De Mos ziet dit, nadat hij en zijn medewethouder Rachid Guernaoui waren vrijgesproken van beschuldigingen wegens corruptie, als het ultieme eerherstel door de Haagse kiesgerechtigden. Zestien van de vijfenveertig zetels is inderdaad niet niets. Ter nuancering: tot een jaar of twintig geleden haalden PvdA en VVD ook dit soort zetelaantallen. Die tijd is echter voorbij. De PvdA haalde er nu samen met GroenLinks slechts zeven, één minder dan D66. De VVD bleef op een schamele drie zetels steken en is nu net zo groot als DENK. Wat, naast het leegzuigen van de wel erg naar rechts opgeschoven lokale VVD, een prettige bijwerking is van de zege van De Mos is dat de PVV uit de raad verdwenen is en FVD tot één zetel beperkt is gebleven. Tel uw zegeningen!
Wat misschien minstens zo opmerkelijk is als de zege van De Mos is het feit dat het huidige kakelbonte minderheidscollege van D66, Groen Links, PvdA, CDA, DENK en Partij voor de Dieren het electoraal eigenlijk niet zo slecht gedaan heeft. Het huidige college werd gevormd nadat de VVD na de vrijspraak van De Mos en Guernaoui tevergeefs deelname van Hart voor Den Haag aan het college af wilde dwingen. De VVD stapte uit het college maar daardoor bleken ze zichzelf buitenspel te hebben gezet: ook zonder de VVD bleek de stad bestuurd te kunnen worden. De collegepartijen behaalden samen tweeëntwintig zetels. Dat is net één zetel te weinig voor een meerderheid, maar met mogelijke steun van de éénpitters SP, VOLT en/of CU/SGP zou de huidige coalitie gewoon door kunnen gaan.
Onderzoek
Ik denk niet dat dat verstandig is. Aan Ahmed Aboutaleb is de eer te beurt gevallen om te onderzoeken of een college op brede grondslag levensvatbaar kan zijn. Of De Mos zelf wethouder kan worden is overigens nog de vraag, want hij is vrijwel overal voor vrijgesproken, maar niet voor schending van het ambtsgeheim.
Afgezien daarvan is de vraag of Hart voor Den Haag met D66 en/of PRO (GroenLinks/PvdA) zou kunnen samenwerken. (Al klinkt een ProDemos-coalitie natuurlijk wel leuk.) Als je het programma van Hart voor Den Haag leest dan lijkt dat niet onmogelijk. Het heeft een groot ‘morgen gratis bier’-gehalte, maar welk programma heeft dat niet? Door zijn vele beloftes heeft De Mos een zeer gemêleerde aanhang gecreëerd. Als hij echt wil regeren zal hij echter keuzes moeten maken. Ik ben benieuwd.
Herkenbaar
Al bladerend door zijn programma kwam ik een aantal standpunten tegen die De Mos uit De Leunstoel gehaald zou kunnen hebben. Deze bijvoorbeeld: ‘een deel van de bosschages rondom het Catshuis wegsnoeien, zodat het voor alle Nederlanders zichtbaar is.’ Daar had ik eens een half serieus stukje aan gewijd in De Leunstoel: de onzichtbare ambtswoning. Leuk dat Richard dat heeft opgepakt! En deze zin ‘vergroening van de Haagse binnenstad, het centrum moet weer klasse en allure uitstralen, De Groene Haagse Lanen vormen de chique entree voor een centrum met allure’, lijkt een citaat van een stukje van Theo Monkhorst: Het plan Haagse Lanen moet prioriteit krijgen. Het heeft er dus alle schijn van dat de Mos onze Leunstoel leest en dat neemt me dan wel weer voor hem in.
De liefde van De Mos voor het groen, blijkt echter niet gepaard te gaan aan een liefde voor het milieu. Hij wil besparen op ‘laadinfrastructuur (voor elektrische auto’s), milieueducatie en de energietransitie.’ Zijn liefde voor de auto blijkt dus alleen de benzine- en dieselauto’s te betreffen. Dit lijkt me wel een hinderpaal bij de coalitievorming.
Sport
In dit aan sport gewijde nummer van De Leunstoel kan natuurlijk niet ongenoemd blijven dat De Mos de ADO-held Tom Beugelsdijk in zijn fractie heeft, als hij ten minste uit Rijswijk weet te verhuizen. Tom is niet de meest gepolijste politicus die je je kunt indenken, maar hij is wel heel herkenbaar voor veel Hagenaars. En nog iets … toen in 1986 het uiterst smalle college van PvdA, D66 en Links Den Haag (voorganger van Groen Links) aantrad werd de Links Den Haag-leider Jack Verduyn Lunel onder meer wethouder van sport. Ongeveer tezelfdertijd promoveerde ADO (toen FC Den Haag) naar de eredivisie. Jack claimde dat schertsend als zijn eerste succes. Nu, vlak na de verkiezingsoverwinning van De Mos, promoveert ADO weer. De sterren zijn hem goed gezind.
Sport krijgt ruim aandacht in zijn programma. Het kan niet op: ‘Formule 1-demo, de start van de Tour de France, Giro d’Italia of de Vuelta a España, het WK-wielrennen, Davis Cup- en Billie Jean King Cup-wedstrijden en de Premier League Darts’. Den Haag moet zelfs ‘darthoofdstad van Nederland’ worden.
Wat dat zou moeten zijn is niet helemaal duidelijk, maar Hart voor Den Haag heeft iets met het begrip hoofdstad. Den Haag moet niet alleen congressenhoofdstad, maar ook de hoofdstad van Nederland worden. Ik dacht dat ik daar ook een keer in De Leunstoel in een grappig bedoeld stukje voor had gepleit, maar dat bleek een niet uitgewerkt voornemen te zijn geweest. In een tweet van 22 augustus 2023 reageer ik grappend op een pleidooi van Martjan Kuit en Paul Abels om van het Paleis op de Dam weer een stadhuis te maken met: ‘Prima plan. Maar corrigeer dan ook dat andere (gerelateerde) foutje van Lodewijk Napoleon en maak Den Haag gewoon officieel hoofdstad. De facto is dat al sinds 1588 het geval.’ Ik kan niet ontkennen dat ik het leuk vind dat De Mos dat oppakt, maar aangezien Amsterdams status als hoofdstad in de grondwet is opgenomen lijkt me dat niet eenvoudig te regelen vanuit het Haagse stadhuis. Er zijn belangijker zaken om je energie in te steken, lijkt mij. maar het is leuk voor het ‘Den Haag op een‘-gevoel.
Valt het dus wel mee met De Mos? Laten we het hopen. Er staan een heleboel onbekookte en asociale voornemens in zijn programma. Hij wil onder meer korten op sociaal raadslieden (‘een overbodig apparaat’) en op ‘asielopvang, diversiteitsbeleid, inclusie, klimaatbeleid, duurzaamheid, subsidies en broedplaatsen.’ Ik verwacht niet dat hij hier veel bijval van de andere partijen voor zal krijgen.
Maar De Mos is flexibel. Hij staat altijd open voor ideeën die hem stemmen op kunnen leveren. Zo staat er een hele aardige man op zijn kieslijst die hij heeft beloofd om van Den Haag ook de ‘wandelhoofdstad van Nederland’ te maken. Opmerkelijk voor een partij die tot nu toe altijd en overal absolute voorrang eiste voor de auto in de stad.
Mijn bijdrage aan De Leunstoel over de omwonenden die positief staan ten opzichte van de opvang van statushouders en asielzoekers in het voormalige Rode Kruisziekenhuis aan de Sportlaan kwam te laat om in zijn programma te kunnen verwerken. Niet dat ik de illusie heb dat dat iets aan dit onverkwikkelijke standpunt van Hart voor Den Haag veranderd zou hebben, want zijn anti-asielzoekers retoriek en bangmakerij is vast de voornaamste reden dat hij de PVV de wind uit de zeilen nam en ook in mijn Vogelwijk ongeveer een derde van de stemmen trok van bang gemaakte bewoners. Het streven om ‘in onze stad geen asielzoekers meer op (te) vangen, dus ook geen asielopvang aan de Sportlaan’ of elders in Den Haag is natuurlijk zo’n staaltje van morgen gratis bier, want ook De Mos zal nu, door schade en schande wijs geworden, wel doorhebben dat wethouders zich aan de wet – dus ook aan de spreidingswet – zullen moeten houden.
Wil De Mos echt aan de slag gaan voor ‘heel Den Haag’, dan zal hij volgens mij toch in ieder geval afscheid moeten nemen van het als ‘bezorgde buren’ vermomde zootje ongeregeld dat hier de buurt kwam terroriseren tijdens een ‘anti-AZC’-demonstratie. Laat ik eens over mijn eigen schaduw heen springen: ik hoop dat hij dat kan.
——–
Het portret van de heer de Mos is een uitsnede uit een plaat die op Wikimedia Commons staat.