Door Geertje Bakker 
Een goede vriend van mij maakte een mooie fietstocht en passeerde een landsgrens. Hij schreef iets over die grens. Dat maakte dat ik ook over grenzen ging nadenken. Nu betrof dit een fysieke en duidelijk gemarkeerde grens, maar je hebt ook je eigen grenzen. Die je soms zelf over gaat, maar waar anderen soms ook overheen gaan.
Want die grenzen zien mensen niet (altijd) aan de buitenkant. Want je eigen grenzen gaan ook over hoe jij wilt dat er met jou wordt omgegaan. Dat heeft te maken met jouw normen en waarden. Maar soms ook hoe dicht iemand bij je staat. Soms zelfs letterlijk: hoe dicht iemand bij je mag komen. Want er staat niet een cirkel om je heen, om je eigen ruimte te beschermen. Hoe doe je dit dan? En wie mag wel over die onzichtbare grens komen en hoever dan?
Ik denk dat we allemaal dat gevoel wel kennen dat je iemand nieuw leert kennen en de hand schudt. Dat is meestal wel prima. Je kan dan zelf ook nog enigszins de afstand bepalen door in hoeverre jij je arm uitstrekt. Maar soms komt diegene wat dichter bij je staan of wil je zelfs een knuffel geven. Bij de een voelt dit goed, terwijl je bij de ander voelt dat diegene ‘in jouw ruimte komt’ en dat gevoel is niet fijn.
Vaak gebeurt dit niet met opzet: als jij iemand graag een knuffel geeft bij een eerste ontmoeting, doe jij dit omdat het voor jou fijn voelt. En realiseer je je niet altijd dat dat voor de ander niet of minder fijn kan voelen. Als je niet heel dwingend overkomt, dan is er voor de ander vaak wel de ruimte om de knuffel te ontwijken en een hand te geven. Dit kan dan even ongemakkelijk voelen, maar de meeste mensen zullen dan die grens wel voelen en die ook niet (willen) overschrijden. Bij een eerste kennismaking is het toch altijd een beetje aftasten en dit is daar ook onderdeel van. Maar soms wordt die grens wel overschreden, ondanks dat jij je daar niet fijn bij voelt. Misschien omdat de ander jouw grens niet gezien of gevoeld heeft. Ik denk dat dit meestal niet met opzet gebeurt. Wel heeft dit wat mij betreft met respect te maken. Respect voor (het gevoel van) die ander. Dat kan al door op de reactie van die ander te letten en daar wat mee te doen. Vaak maakt het ook nog wel uit wie die ander is. Bij een zakelijk contact zullen jouw grenzen anders zijn dan in een vriendschappelijk contact. Bij een zakelijk contact zul je niet zo snel een knuffel geven, dit zou wat mij betreft wel raar aanvoelen. Maar in een vriendschappelijk contact zou het niet geven van een knuffel juist een raar of afstandelijk gevoel kunnen geven. En dat kan voor iedereen verschillend zijn.
Grenzen aangeven
Grenzen aangeven is soms ook wel lastig. Juist omdat die in verschillende situaties vaak anders zijn. Bij vreemden of een zakelijk contact gaat grenzen aangeven vaak makkelijker dan bij mensen die dicht bij je staan. Als een goede vriend(in) of familielid bijvoorbeeld een voor jou vervelende opmerking maakt (en daarmee een grens overgaat) is de kans groot dat je dit ‘laat gaan’. Soms weet je dat diegene het lastig heeft, het druk heeft of ‘gewoon zo is’. En er misschien helemaal niet bij stilstaat, dat die opmerking of actie voor jou niet fijn voelde, laat staan dat hij of zij hiermee over jouw grens ging. Het gevaar hierin is dat die grens steeds een beetje verder opgerekt kan worden. En met elke kleine grensoverschrijding, kan deze resulteren in een grote overschrijding, die echt niet oké is voor jou. Maar omdat het in kleine stukjes gaat, zie je dit zelf niet altijd. Bij een ander zie je dit vaak wel en denk je sneller: dit zou ik niet fijn vinden. Of het zelfs niet tolereren. En je zult misschien zelfs denken: waarom zegt hij of zij hier niet wat van? Maar doe je dat zelf wel altijd? Want het is ook best lastig om tegen iemand die je dierbaar is te zeggen, dat je een bepaalde actie of gedrag niet fijn vindt. Want wat zou die ander daarvan denken? En zou dit invloed kunnen hebben op de relatie die je nu hebt? Ik denk dat je dit bij echt goede vriend(inn)en altijd kan aangeven en dat het de relatie alleen ten goede komt: immers tegen echte vriend(inn)en kun je alles zeggen. Want diegene wil ook dat jij je fijn voelt, toch? En vergeet niet: als het voor jou niet goed voelt, dan is dat zo en mag je het ook benoemen. Maar het betekent niet dat de ander dit met opzet deed of een kwade bedoeling mee had. Sterker nog: ik denk (hoop ook) dat die ander het goede met jou voor heeft en je zeker niet een vervelend gevoel wil geven.
Roze bril
Ik probeer altijd wel uit te gaan van goede intenties. Ik noem dat wel eens: ‘ik zet graag mijn roze bril op’. Want ik wil niet met argwaan kijken, maar uitgaan van goede intenties. Helaas krijg ik daardoor ook wel eens het deksel op mijn neus. Of investeer ik meer dan ik terugkrijg. Laat ik ook wel eens over mijn grens gaan. En misschien ben ik zelf ook wel over de grens van een ander gegaan. Maar nooit met opzet of om die ander te kwetsen. En ja, dat deksel op m’n neus doet pijn, vooral als het mensen betreft die dicht bij je staan (of stonden). Maar dat nog liever dan altijd maar uitgaan van een slecht scenario: wat een negatieve energie zou dat opleveren.
De moraal van dit verhaal: wees je bewust van grenzen, die van jezelf maar ook die van een ander. Behandel een ander zoals jij behandeld wil worden, toon respect, wees eerlijk en maak mooie plannen/herinneringen/afspraken, dat wat in dit contact of relatie voor jou en jullie belangrijk is. Pluk de dag en geniet!