Een omweg waard

Ein Gesamtkunstwerk

Onderweg van de trein naar het Dordrechts Museum, om de tentoonstelling te zien die gerelateerd is aan Joseph Turner, viel mijn oog op twee objecten in het water. Het bleek te gaan om het werk Maria/Medea van de Dordtse kunstenaar Gerhard Lentink. Uit het archief van het Algemeen Dagblad haal ik dat er in 2019 gedoe was over de beelden en de plaatsing langs de Vest. De houten beelden lagen toen op de gemeentewerf om opgeknapt te worden en er was een hoop gekrakeel over het al dan niet terugplaatsen langs de Vest. Ze staan er nu, dus alles is goed gekomen.

De beide beelden waaruit het kunstwerk bestaat staan in het water. Het ene beeld is een hoofd met een mond die openstaat om wat te roepen, het andere beeld is een oor. Nu wordt dat laatste een Luisterend Oor genoemd, dus is het maar de vraag of ze volgens de kunstenaar bij elkaar horen. Hij maakte ze in 2004-2006 en er is geen informatie over te vinden, althans: niet op internet.

Ter plekke heb ik geen toelichtend bordje gezien.

Ik vind het een imposant ensemble, een mooi voorbeeld van wat liefkozend in het Duits een Gesamtkunstwerk wordt genoemd. Zo’n woord dat je met groot genoegen langzaam uitspreekt en de klanken ervan over je lippen laat gaan.

Turner

Laten we het dan maar hebben over Turner. Minpunt van de tentoonstelling is dat er maar een beperkt aantal doeken van Turner hangt. Ze zijn fraai, daar niet van, maar bij een tentoonstelling over een toonaangevende schilder mogen er toch wel minstens dertig hangen en het zijn er nog geen tien. Dat euvel wordt ondervangen door, vooral uit het eigen bezit van het Dordrechts Museum, werk te bieden van (Nederlandse) tijdgenoten. En natuurlijk van Albert Cuyp, want dat was de grote held van Turner. Hij kwam zelfs meermaals naar Dordrecht om met eigen ogen te kunnen kijken naar wat Cuyp had gezien.

Dat hij verkikkerd was op Albert Cuyp zal wel zijn voortgekomen uit de ongekende populariteit van Cuyp in Engeland. Bij mijn bezoek aan de vele landhuizen van National Trust en Historic Houses Association, heb ik heel wat schilderijen van Cuyp gezien.

Aandacht voor Albert Cuyp, immers een schilder uit een Dordtse schildersfamilie, heeft al eens een mooie overzichtstentoonstelling gegeven in het Dordrechts Museum.

Wat maakte Cuyp zo populair? Dat is vooral het avondlicht in veel van zijn taferelen, wat zorgt voor verstilde beelden. Vaak zijn ze, met wat fantasie, ontleend aan Dordrecht. Op de achtergrond zijn soms de contouren van de grote kerk in Dordrecht te zien, of zie je langsvarende of aangemeerde schepen op de Dordtse Kil.

In Dordrecht is nog wel meer te beleven. Het toeval bracht mee dat ik net op een dag ging dat er open atelier route was. Er was veel te zien op vele adressen. Onderweg kwam ik nog een verontrust lid van de PvdA tegen en konden we bijpraten over de op handen zijnde fusie. Uiteindelijk zat ik koffie te drinken met iemand die zijn schilderijen had opgehangen en neergezet in zijn tot woning verbouwde atelier. Dus ook in zijn woonkamer, slaapkamer en keuken. Reuze gezellig, en het liep uit op praten met hem, zijn vrouw en dochter en zijn vrienden, en zo kwamen we te spreken over Nietzsche en nog veel meer.

Het was een mooie dag.

———

De foto is geleverd door de auteur.

Series Navigation<< vorig artikelvolgend artikel >>

Door Arie de Jong

Arie de Jong heeft een afwisselende, zo niet chaotische, loopbaan achter de rug in de ambtenarij, de politiek en het advieswezen. Geboren en getogen in Boskoop, heeft hij civiele techniek gestudeerd in Delft. Getrouwd, twee kinderen. Woont sinds 1978 in Leiden en is actief geïnteresseerd in de geschiedenis van Leiden en behoud van het erfgoed.In zijn werkzame leven en politieke loopbaan overheerste aandacht voor de 'harde dingen van het bestaan': verkeer en vervoer, volkshuisvesting, ruimtelijke inrichting en overheidsfinanciën. Als compensatie was en is hij actief in allerlei organisaties, ook met geheel andere doelen.Ook leest hij wel eens een boek en is hij een liefhebber van allerlei muziek en het maken van dagwandelingen.In wat hij schrijft is deze diversiteit onvermijdelijk, al gaat het wel erg vaak over politiek.