
Een greep uit berichten van de laatste tijd: allerlei landen willen een landing op de maan, al dan niet met mensen, uitvoeren; niet alleen Elon Musk, maar ook anderen denken serieus na over een bemande reis naar Mars, of zelfs de kolonisatie van Mars (ook als uitwijk als de aarde niet meer leefbaar is voor mensen – alsof dat niet door dezelfde mensen wordt bewerkstelligd die de vlucht naar Mars willen organiseren); er is een wedloop gaande om mijnbouw te plegen op de bodems van de oceanen; nu de doorvaarbaarheid van de noordelijke ijszee langer in het jaar mogelijk is, zoeken landen naar de optie om de doorvaart daar niet alleen mogelijk te maken, maar ook ervoor te zorgen dat men er de baas kan spelen; opnieuw oppert de president van de Verenigde Staten om Groenland te annexeren; steeds vaker zijn er conflicten tussen landen over de beschikbaarheid van rivierwater voor drinkwater en landbouw; en een kleintje uit eigen land, het inpikken door bewoners van zogenaamd snippergroen. Een lijst die eindeloos valt aan te vullen.
Elke keer gaat het er om iets voor jouzelf, voor jouw land, voor jouw onderneming, toe te eigenen, terwijl je er de eigenaar niet van bent. Een volgende stap is diefstal: het toe-eigenen van wat een ander toebehoort, en sommige van de voorbeelden die ik geef neigen tot deze overtreffende trap van toe-eigenen: diefstal.
Maar wat maakt dat je iets kunt nemen of bezetten dat niet van jou is? Wat gaf het recht aan Europese naties om Amerikaans grondgebied te ‘veroveren’, of om gebieden in Afrika en Azië te koloniseren, of welk recht hadden zo ongeveer alle volken en culturen die op enig moment meenden medemensen te kunnen uitbuiten als slaven?
Ik kan niet anders concluderen dan dat het de menselijke soort eigen is om te roven, te plunderen en uit te buiten. De geschiedenis zit er vol mee. Soms wordt het zelfs verheerlijkt. Piraterij bijvoorbeeld. Tot op de dag van vandaag wordt in Nederland Piet Hein bezongen, zonder enige schaamte. Want hij pikte het zilver in, dat Spanjaarden op hun beurt in Amerika hadden gepikt. We blijven discussies hebben over het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen in Hoorn, die model stond voor genocide in ons Indië. Zelfs een minister-president meende niet al te lang geleden dat hij trots kon oreren over de VOC-mentaliteit. (Ik hoop dat hij soms ’s nachts wakker ligt van die uitglijder.)
Dat het van alle tijden is, de mens eigen, betekent niet dat het te rechtvaardigen is. Vreemd genoeg kennen bijna alle religies en andere filosofische systemen afkeer van roof en uitbuiting. Moreel weten we allemaal dat het niet hoort en dat er geen rechtvaardiging voor is.
Maar het gebeurt toch.
Dus hoe erg zou het zijn als de mensheid uitsterft?
Het antwoord op die vraag laat ik aan de lezer.
———-
De fraaie illustratie is van Petra Busstra.
Meer informatie: http://www.petrabusstra.com
