Door Arie de Jong 
Nog altijd loop ik rond met een portemonnee in mijn achterzak. Dat is al zo sinds mijn puberteit, dus al langer dan een halve eeuw. Toen ik ermee begon had ik nog geen ‘girorekening’. Die moest ik aanvragen om in aanmerking te komen voor een studiebeurs (en een renteloos voorschot). Zodoende heb ik nu een redelijk laag rekeningnummer, ooit begonnen bij de Postbank, totdat die opging in INGbank. En die bank noemt het geen girorekening meer, maar een betaalrekening.
Hoe dan ook, toen begon voor mij, net als voor zo veel andere mensen, de zegen van het girale geld. Het gebruik van contant geld bleef echter dominant. In de winkel, in een restaurant, op de markt, overal betaalde je met contant geld.
Dan moest je wel telkens geld van je rekening halen, zoals dat heette. Aanvankelijk deed je dat bij de vele loketten van banken, die overal waren. Ik meen dat je daarvoor wel een cheque moest uitschrijven en de loketbeambte overhandigde je dan het geld. Ik weet niet eens meer of je je ook moet legitimeren, wat in het buitenland bij het opnemen van buitenlands geld in ieder geval wel moest. Die cheques had je ook nodig om girale betalingen te doen, en daartoe haalde je gratis enveloppes op het postkantoor. Met het verzoek zo mogelijk meerdere opdrachten in dezelfde enveloppe te plaatsen. Er hoefde ook geen postzegel op.
Over de grens
In het buitenland kon je met je guldens niets, overal waren eigen munten en met extra legitimatie en formulieren haalde je de marken, francs, ponden, lires, dollars of zloty’s. En zag die maar weer eens kwijt te raken als je overhield. Die gaf je dan maar aan een vriend die naar hetzelfde land afreisde. Er waren zelfs overal wisselkantoren (dus niet alleen aan de grens of bij grote treinstations en op Schiphol), en daar kon je de contante guldens omwisselen voor vreemde valuta, en andersom, maar vaak met een onvoordelige wisselkoers.
Minstens zo belangrijk was het hebben van een uit de Verenigde Staten overgewaaide creditcard. Daar kon je in het begin niet overal mee terecht, maar dat werd steeds beter.
Ik zal de rest van de geschiedenis besparen, inclusief de invoering van de euro. Zelf vond ik dat er best verbeteringen zaten in het stelsel, al kostte het soms moeite je aan te passen aan nieuwe routines.
Het nut van de portemonnee?
Zonder dat ik denk dat we aan het einde van de reis zijn aangekomen, zitten we nu in een periode dat contant geld afgeschaft dreigt te worden. Soms geef ik wekenlang geen contant geld uit (en ik krijg het zeker niet van anderen). Op een heleboel plaatsen kan ik niet eens kiezen, want je kunt alleen ‘pinnen’. Waarbij in coronatijd zelfs werd ingevoerd dat je elke dag betalingen tot € 50 kunt pinnen zonder een pincode in te hoeven voeren: het heil van het ‘contactloos betalen’. Een heleboel mensen hebben sindsdien hun smartphone ook opgesierd met een digitale betaalfunctie. Dat je ze bij afleesvensters bij kassa’s ziet stoethaspelen met het scherm van hun zakcomputer om een betaling te doen, dat hebben ze er wel voor over. Die hebben geen portemonnee meer nodig. Hebben contact geld afgeschaft.
En dus vraag ik mij af: hoe en wanneer valt het afscheid van contant geld?
———-
De portemonnaie is van de schrijver.