Er zijn dagen dat je precies weet wat je wilt eten die avond. Midden in de winter kan je ineens enorm naar een bordje boerenkool met worst verlangen. Wat een luxe, dat je dan zomaar naar de winkel kan lopen, de ingrediënten in huis kan halen en diezelfde avond die boerenkool kan gaan klaarmaken. Laatst had ik zo’n craving voor boerenkool, snel op weg van werk naar huis naar de supermarkt… was ie op. Daar ging mijn plan, verdomme!

Voor ik me echt ging opwinden over zoveel pech bedacht ik me dat ik een verwend kreng ben, dat ik zomaar kan kopen en eten wat ik wil, terwijl in Oekraïne… verder kom ik dan niet want nog verder weg en nog meer ellende laat ik op zo’n moment niet toe. Dan maar zuurkool, ook lekker.
De meeste mensen kennen dat verschijnsel niet, zo’n duidelijke trek in iets specifieks, die begrijpen niet waar ik het over heb als ik zeg: vanavond wil ik mosselen!

Als je zo’n dag hebt wordt het lastig bedenken wat te eten.
Misschien dan maar iets klaarmaken wat de ander lekker vindt… mijn vriend bijvoorbeeld houdt van bietjes. Ik niet. Ja, koude bietjes, in blokjes gesneden en met een flinke scheut olijfolie eroverheen, een beetje azijn en een uitgeperst teentje knoflook. En flink peper en zout. Als onderdeel van de crudités – dat heerlijke Franse voorafje van geraspte wortel, selderij en komkommer, rauwe dingen dus, behalve dan die biet die gaar is.

Warme gare biet als groente? Mij te zacht en te zoet. Stamppot van bietjes? Helemaal roze, geen gezicht (toegegeven, het smaakt best goed).
Genoeg gezeur, we gingen iets maken voor een ander. Gehaktballen om mee te beginnen, duidelijk, daar houden mannen van om maar eens fijn te generaliseren. En als groente dan, speciaal voor mijn vriend, warme gare biet, vooruit.
Bietjes gegaard in de oven zijn een delicatesse volgens de moderne groenteliefhebber. Mij werd verzekerd dat ik het eens moest proberen. Ze heten dan gepofte bietjes, dat klinkt meteen goed.
Daar gaan we dan.

Gepofte bietjes

Vier rauwe bieten van ongeveer hetzelfde formaat.

Verwarm de oven voor op 200 ºC
Was de bietjes en droog ze af.
Wikkel ze ieder in hun eigen ruime stuk aluminiumfolie. Goed dichtmaken, het moet niet gaan lekken. Leg ze op een rooster, op een stuk bakpapier, en schuif dat vrij hoog in de oven.
Ze zijn gaar afhankelijk van het formaat en of het zomer- of winterbietjes zijn.
Waarschijnlijk hebben we in maart winterbieten. De garingstijd ligt tussen de drie kwartier en ruim anderhalf uur. Snijd er even in om te testen als je denkt dat het zover is.
Als ze gaar zijn uit de oven halen, de folie openvouwen en even laten uitdampen.
Het kapje eraf halen en het schilletje eraf trekken, dat gaat heel makkelijk als de biet goed gaar is.
Snijd de biet in dikke plakken
Eventueel een klein beetje azijn erover sprenkelen – beetje zuur past erbij.

Heerlijk bij de gehaktballen en een gekookt aardappeltje.

Uiteraard kan je een andere keer een heerlijke lauwe salade maken met deze biet, met geitenkaas of yoghurt, walnoten, hazelnoten en wat niet al. Lijkt me fantastisch.
Maar vandaag is het de groente van de dag.

Voor één keer een woordspeling in de titel, dat mag wel een keertje, al houd ik er niet van. Van mijn elfde tot mijn dertiende was ik verslaafd aan damesbladen en werd toen al tureluurs van kreten als: ‘In je nopjes!’ boven een modereportage van jurkjes met stippeltjes en ‘Er loopt een streepje door…’ bij, inderdaad gestreepte kleding.

Biet zal mij inderdaad worst wezen. Flauw, maar biet is ook een beetje flauw. Vandaar dat ik het eigenlijk alleen lekker vind met veel azijn, olie, peper, zout en knoflook. Zo aangemaakt en dan gecombineerd met een stukje paté, of als onderdeel van een uitgebreid bordje met crudités (geraspte wortel, schijfjes komkommer) en hardgekookt ei met mayonaise.

De Fransen vinden het vreemd om biet warm te eten, en dat ben ik met ze eens, het wordt zo’n zacht-zoete bedoeling naast je aardappels. Geef mij maar de onvolprezen haringsla van mijn visboer, heerlijk!
Het leek tot voor kort een ouderwetse groente, maar de biet is, warm en koud, ineens modern en hip geworden.

Geliefd bij vegetariërs, waarschijnlijk vanwege de kleur, ook een groente-eter is deep down een roofdier en verlangt naar iets roods. Om plakjes gekookte rode biet ‘carpaccio’ te noemen gaat wel ver, het is rood en daar is alles mee gezegd. De momenteel populaire risotto met biet ziet er nogal raar uit: als rijstepap met bessensap. Wel vind ik ravioli gekleurd met biet, waardoor het deeg roze is geworden, erg mooi. Het smaakt alleen net zomin naar biet als groene pasta naar spinazie smaakt.

Als we iets met biet doen, zullen de knollen eerst gegaard moeten worden. Rauw geraspt kan wel een keertje, maar is wel erg hard. Garen kan in de oven: in zilverfolie met de glinsterende kant aan de binnenkant op een bakblik leggen en in één à anderhalf uur op 200/210º. Dit schijnt de beste manier te zijn.
Koken of stomen kan ook, ruim een uur, of in de snelkookpan een kwartier à twintig minuten.

Normaal koop ik ze gekookt – en geschild, dat is fijn! – in een pakje. Maar vanmiddag lag er bij de hippe groenteboer een mooie bos biologische biet met veel groen eraan dus vooruit, we gaan eens even kijken wat Ottolenghi voor ons bedacht heeft. Oh jee, iets heel ingewikkelds met een erg lange lijst ingrediënten. Daar hebben we toch geen zin in op een doordeweekse dag?

De Zilveren Lepel biedt uitkomst, er staat ook een recept voor borsch in, de Oekraïense bietensoep met zure room, maar dat is voor een andere keer. Je kan gekookte biet, als je ze in blokjes hebt gesneden, invriezen.
Ok, ik wilde de lezers en mezelf eens trakteren op een modern gerecht met warme biet, wordt het toch een koud, eenvoudig, waarschijnlijk ouderwets Italiaans hapje. Maar het bietenverhaal wordt vervolgd.

Biet met ansjovis

pond rode biet, gekookt, geschild en in blokjes gesneden
6 ansjovisjes uit blik
takje gehakte peterselie
klein teentje knoflook, fijngehakt
vier eetlepels olijfolie
anderhalve eetlepel rode wijnazijn

Leg de blokjes biet in een kom en doe de knoflook en peterselie erbij. Warm de olie met de azijn in een pannetje, voeg de ansjovisjes toe en maak de visjes stuk met een houten lepel tot ze bijna opgelost zijn. Over de biet gieten en goed mengen.
Een kwartier laten afkoelen.
Als pittig voorafje natuurlijk!

—————————————–
De tekening is van Linda Hulshof
Meer informatie op: www.lindahulshof.nl
————————————————–
Bestel uw boeken, CD’s en nog veel meer
bij bolcom, via de banner rechts.
Dan steunt u De Leunstoel!