Door Jack Luiten 
‘Ze zat in Hazerswoude-Rijndijk in een bushokje, dat ik op mijn brommertje passeerde. Ben toen gestopt om even te kijken wat er aan de hand was. Ze maakte een wat versufte indruk en leek de kluts kwijt. Ik heb haar toen mee naar huis genomen.’
Dit is géén begin van een prikkelende roman, maar een waargebeurd verhaal over een postduif. Was deze duivin ergens tegenaan gevlogen? Of gewoon de weg kwijt? Jur Heemskerk (52) uit Zoeterwoude, duivenmelker sinds zijn zestiende, aarzelde geen moment. ‘Een duif die hulp nodig heeft laat je niet zitten.’
De vogel was geringd en dus kon Jur contact opnemen met de eigenaar in Badhoevedorp. De duivin was inderdaad niet op de basis teruggekeerd, maar de vinder mocht haar houden. Binnen de kortste keren stond de verdwaalde en verwarde postduif geregistreerd op de naam van Jur Heemskerk. Haar naam: ‘Bushokje’.
Snelle dame
Bushokje was geen gewone duivin, maar een heel snelle dame. Na de eerste vlucht keerde ze netjes terug naar huis in Zoeterwoude om in de jaren daarna de ene prijs na de andere te winnen. Jur: ‘In één seizoen werd Bushokje in een periode van zes weken vier keer eerste en één keer tweede. Nooit meer zo’n goeie wedstrijdduif gehad. In deze regio was ze een fenomeen, iedereen kende mijn prijsduif als ‘Bushokje van Jur’.
Duivensport is simpel gezegd ‘heen met de auto, terug door de lucht maar dan wel zelf vliegen’. Duiven worden met een vrachtwagen naar a of b vervoerd. Soms met honderden, zelfs duizenden tegelijk. Daarna worden ze op een afstand van zo’n 100 tot wel 1200 kilometer ‘gelost’. De kunst is dat jouw duif zo snel mogelijk naar huis vliegt, liefst sneller dan alle andere. De disciplines zijn verschillend: op kortere afstanden (100 tot 400 km) vliegen andere duiven dan op de langere (600 – 1200 km). Met wind-mee halen de postduiven snelheden van 130 per uur of meer.
‘Het eerst op de plank’
Vanaf maart tot en met oktober wordt elk weekend gevlogen met jonge en ook oudere duiven. Jurgen: ‘Je wilt natuurlijk altijd winnen. Er is geen mooier gevoel dan de euforie als jouw duif het eerst op de plank valt.’ Dat is vakjargon voor terugkeer in het hok na een vlucht, waarbij de vluchttijd elektronisch wordt vastgelegd. Telkens als Jur op zijn gevederde vrienden wacht, meestal op zaterdagmorgen, is het weer spannend. Pas wanneer zijn eerste duiven binnen zijn, bekijkt hij op z’n telefoon hoe de concurrentie het er vanaf heeft gebracht.
De Zoeterwoudse duivenmelker had vroeger om en nabij 80 duiven, maar zakte ook wel eens terug naar 20. Nu zitten er bij elkaar 44 doffers en duivinnen in zijn hok. Het zijn volwassen vogels, want jonge duiven fokken – duivenmelkers noemen het meestal kweken – doet hij niet meer. ‘Ik krijg ze nu van collega’s uit een naburig dorp. Die jonge duiven zijn al bevlogen en afgericht en hebben dan al vijf, zes keer een afstand gevlogen van 300 tot 400 kilometer. De kwekers hebben er dan al heel veel tijd en energie in gestopt. Op deze manier kan ik zo toch door blijven gaan met mijn grootste hobby. Ben dagelijks zo’n uurtje met mijn duiven bezig en in het weekend een paar uur meer.’
Akelig scenario
De duivensport is overigens wel op z’n retour. Telde de Zoeterwoudse vereniging ‘De Kerkduif’ rond de eeuwwisseling nog ruim veertig leden, nu zijn dat er nog maar veertien. ‘Niemand weet of en hoe het tij is te keren. Als het zo doorgaat, is de duivensport over tien, twintig jaar misschien wel verdwenen. Het is een akelig scenario, vooral omdat het een machtig mooie sport is’, aldus Jur.
Hij geeft het gesprek een andere wending met een héél positieve ontwikkeling: ‘Nu heb ik weer een héél beste duif. Ze heet Jutta, met een knipoog naar de grand lady op het ijs. Ze is onlangs als eerste van het rayon geëindigd, dat is afdeling 5 van Midden-Holland West. Dat is een prestatie van formaat, want ze was de beste van welgeteld 1320 duiven. Zo’n overwinning levert je een mooie foto van de winnende duivin op. Compleet met irisscan.
Alle tien terug
Medio vorig jaar toonde duivin Jutta al haar klasse in de afdeling Zuid-Holland. Bij een vlucht van 300 km gaven 859 duivenmelkers in totaal 15.726 (!) duiven mee. Ze kwam binnen als nummer 34. Jur: ‘Die dag, om precies te zijn 14 juni 2025, was voor mij om nóg een reden een feestdag. Want alle tien duivinnen die ik voor die vlucht had ‘meegegeven’ keerden terug op het thuishonk. Maar de prestatie van Jutta was uitzonderlijk. Laat ik het zo zeggen: Jutta is heel goed, maar Bushokje was de allerbeste.’
———-
De auteur heeft de plaatjes geleverd.