archiefvorig nr.lopend nr.

Nummer 9
Jaargang 21
8 februari 2024
Nummer 11 verschijnt op
7 maart 2024
Vermaak en Genot > Een omweg waard delen printen terug
Weidevogels en nationale televisie Jack Luiten

2103VG Schol1In het tv-programma ‘Noord-Zuid-Oost-West’ kwam onlangs (12 oktober jl., NPO2) de bescherming van weidevogels ter sprake, met name die in het natuurgebied De Wilck tussen Hazerswoude en Zoeterwoude. In de agrarische omgeving van dit natuurgebied ‘komen bijna geen weidevogels meer voor’, zo stelde de vogelwerkgroep Koudekerk/Hazerswoude in de al genoemde uitzending. Hierdoor komen er meer en meer predatoren (o.m. kraaien, buizerds) naar De Wilck om zich daar te goed te doen aan legsels en jonge weidevogels, aldus de werkgroep. Deze voorstelling van zaken strookt niet met onze bevindingen in de praktijk. Wij zoeken vlakbij De Wilck op boerenland naar legsels van weidevogels. Op het weiland van twee melkveehouders vonden we dit voorjaar meer dan vijftig (!) nesten met eieren. Opvallend: in het weiland liepen volop jonge vogels rond, meer dan in voorgaande jaren.

Zoektocht

Om ‘de boer’ neer te zetten als dé grote veroorzaker van het weidevogelprobleem, is een ongenuanceerde benadering. De intensivering van de melkveehouderij heeft in de voorbije decennia zonder twijfel nadelige gevolgen gehad voor de stand en diversiteit van de weidevogels. Maar de zoektocht naar meer balans tussen natuur en productie is volop aan de gang.
Het gebruik van de term ‘grasfalt’ is negatief en onnodig grievend naar boeren. Deze biedt geen ruimte voor enig respect en/of inlevingsvermogen naar veehouders. De wereld is niet zwart-wit. Uit eigen ervaring weten wij dat steeds meer boeren werk maken van agrarisch natuurbeheer.

In mijn jeugdjaren, de periode van de lagere school, ging ik vaak met Cor Onderwater de polder in om eieren te zoeken in de kleine Westeinderpolder in Stompwijk. Als boerenzoon kende hij dit prachtig poldergebied door en door. Hij woonde er middenin en het barstte er vroeger van de (weide)vogels en natuurlijk ook van nesten. In een zaagselbak bewaarden we zo’n tachtig (uitgeblazen) eieren van verschillende soorten vogels op en rondom de boerderij. 
Na schooltijd zochten we naar kievitseieren, die we verkochten aan de plaatselijke boterboer. Dat was voor ons aardige handel. Die jeugdzonde is ons intussen vergeven, te meer daar we ons nu al decennia lang inspannen om de weidevogels te beschermen.

Vos en buizerd

De weidegrond in die kleine polder is vandaag de dag verre van een biljartlaken. Er wordt nog steeds veel gedaan voor de weidevogels, denk aan laat maaien, het gebruik van ruige mest en dergelijke. Toch zijn de weidevogels bijna helemaal uit deze polder verdwenen. De vos is zeker een van de boosdoeners, ook de boeren hielden geen kip over. Andere oorzaken zijn grote groepen ganzen en tal van roofvogels, zoals de buizerd uit de naburige Vlietlanden. Van intensieve landbouw is in dit poldertje nooit sprake geweest, integendeel: het grondgebruik is er nog steeds zeer extensief. Maar de vogels zijn weg.

Terug naar de tv-uitzending en de natuurbeschermers. 
Sommigen zijn zo gedreven, dat ze denken, dat zíj 
wat2103VG Schol2 natuurbeheer betreft de waarheid in pacht hebben. Ze doen vaak alsof de natuur een beetje van hún is. Juist die houding en eendimensionale benadering is een zwaktebod. Beter is het om met melkveehouders vormen van samenwerking te zoeken. Dan zullen veranderingen in het gebruik en beheer van grasland stap voor stap dichterbij komen.

---------

De foto´s zijn van de auteur.


© 2023 Jack Luiten meer Jack Luiten - meer "Een omweg waard" -
Vermaak en Genot > Een omweg waard
Weidevogels en nationale televisie Jack Luiten
2103VG Schol1In het tv-programma ‘Noord-Zuid-Oost-West’ kwam onlangs (12 oktober jl., NPO2) de bescherming van weidevogels ter sprake, met name die in het natuurgebied De Wilck tussen Hazerswoude en Zoeterwoude. In de agrarische omgeving van dit natuurgebied ‘komen bijna geen weidevogels meer voor’, zo stelde de vogelwerkgroep Koudekerk/Hazerswoude in de al genoemde uitzending. Hierdoor komen er meer en meer predatoren (o.m. kraaien, buizerds) naar De Wilck om zich daar te goed te doen aan legsels en jonge weidevogels, aldus de werkgroep. Deze voorstelling van zaken strookt niet met onze bevindingen in de praktijk. Wij zoeken vlakbij De Wilck op boerenland naar legsels van weidevogels. Op het weiland van twee melkveehouders vonden we dit voorjaar meer dan vijftig (!) nesten met eieren. Opvallend: in het weiland liepen volop jonge vogels rond, meer dan in voorgaande jaren.

Zoektocht

Om ‘de boer’ neer te zetten als dé grote veroorzaker van het weidevogelprobleem, is een ongenuanceerde benadering. De intensivering van de melkveehouderij heeft in de voorbije decennia zonder twijfel nadelige gevolgen gehad voor de stand en diversiteit van de weidevogels. Maar de zoektocht naar meer balans tussen natuur en productie is volop aan de gang.
Het gebruik van de term ‘grasfalt’ is negatief en onnodig grievend naar boeren. Deze biedt geen ruimte voor enig respect en/of inlevingsvermogen naar veehouders. De wereld is niet zwart-wit. Uit eigen ervaring weten wij dat steeds meer boeren werk maken van agrarisch natuurbeheer.

In mijn jeugdjaren, de periode van de lagere school, ging ik vaak met Cor Onderwater de polder in om eieren te zoeken in de kleine Westeinderpolder in Stompwijk. Als boerenzoon kende hij dit prachtig poldergebied door en door. Hij woonde er middenin en het barstte er vroeger van de (weide)vogels en natuurlijk ook van nesten. In een zaagselbak bewaarden we zo’n tachtig (uitgeblazen) eieren van verschillende soorten vogels op en rondom de boerderij. 
Na schooltijd zochten we naar kievitseieren, die we verkochten aan de plaatselijke boterboer. Dat was voor ons aardige handel. Die jeugdzonde is ons intussen vergeven, te meer daar we ons nu al decennia lang inspannen om de weidevogels te beschermen.

Vos en buizerd

De weidegrond in die kleine polder is vandaag de dag verre van een biljartlaken. Er wordt nog steeds veel gedaan voor de weidevogels, denk aan laat maaien, het gebruik van ruige mest en dergelijke. Toch zijn de weidevogels bijna helemaal uit deze polder verdwenen. De vos is zeker een van de boosdoeners, ook de boeren hielden geen kip over. Andere oorzaken zijn grote groepen ganzen en tal van roofvogels, zoals de buizerd uit de naburige Vlietlanden. Van intensieve landbouw is in dit poldertje nooit sprake geweest, integendeel: het grondgebruik is er nog steeds zeer extensief. Maar de vogels zijn weg.

Terug naar de tv-uitzending en de natuurbeschermers. 
Sommigen zijn zo gedreven, dat ze denken, dat zíj 
wat2103VG Schol2 natuurbeheer betreft de waarheid in pacht hebben. Ze doen vaak alsof de natuur een beetje van hún is. Juist die houding en eendimensionale benadering is een zwaktebod. Beter is het om met melkveehouders vormen van samenwerking te zoeken. Dan zullen veranderingen in het gebruik en beheer van grasland stap voor stap dichterbij komen.

---------

De foto´s zijn van de auteur.
© 2023 Jack Luiten
powered by CJ2