Door Dik Kruithof 
Aan de oevers van de tijd
Het Fries Museum heeft op de bovenste verdieping ruimte vrijgemaakt voor een tentoonstelling van werk van Robert Zandvliet. De schilder, geboren in 1970 in Terband bij Heerenveen, woont en werkt in Haarlem. Het Fries Museum heeft zijn werk al vroeg verzameld en ziet nu een aanleiding om het oeuvre van Zandvliet opnieuw voor het voetlicht te brengen met een overzichtelijk retrospectief. Er zijn dit jaar namelijk drie tentoonstellingen van zijn werk in Europa te zien: in Darmstad en Greifswald in Duitsland en in Burgdorf in Zwitserland. Er verschijnt dit jaar ook nog een boek over hem: Monolith.
Toen Zandvliet 27 jaar was kocht het Fries Museum een schilderij van hem. ‘Zonder titel’ volgens het bordje dat ernaast hangt maar in de tentoonstellingstekst gaat het door het leven als ‘de haarspeld’. Het is een voorbeeld van wat in zijn werk veel terugkomt: in vergrote vorm of met grote halen aangeven hoe de wereld eruit ziet en vooral hoe de moderne tijd invloed heeft op het landschap. Snelwegen in het landschap, vaak aangegeven met brede lijnen die van een verfroller afkomstig lijken, herinner ik mij nog van een tentoonstelling in Bonn en zijn hier verfijnd tot prachtige kleurencomposities. Ook erg mooi zijn de boomstammen – trunks – die hij in 2016 maakte. Het laatste, hele grote, werk met de titel paradaidha arundo toont in het water weerspiegelde rietpollen. De titel verwijst naar een perzische tuin. Een mooie maar te kleine tentoonstelling, vind ik. Omdat het alweer tien jaar geleden is dat er een grote tentoonstelling van hem in Nederland was, had ik wel wat meer verwacht.
As ien fan ûs falt..
Soargje de oaren foar dyn neisten. Dat was het uitgangspunt van de Friese Stichtingen 1940-1945 die in 1944 en 1945 werden opgericht om de naasten van gevallen verzetsstrijders bij te staan. Over het werk van deze stichtingen is in Tresoar, museum, archief en bibliotheek van Friesland een kleine maar indrukwekkende tentoonstelling ingericht.
Fred Textor ging op vakantie in de Terrorist op Ameland, een vakantiehuis in een barak die de Duitsers in de duinen bij Nes gebouwd hadden. De naam was gekozen omdat de Duitsers de verzetsstrijders van de ondergrondse ’terroristen’ noemden. Fred mocht erheen omdat zijn vader, de huisarts H.J. Textor van Rotsterhaule, een van de eerste slachtoffers van het nazi-regime in Friesland was. Hij was in 1942 verraden en opgepakt omdat hij de Führer beledigd had. Twee maanden later stierf hij in de gevangenis van Scheveningen.
De Stichtingen 40-45 hebben jarenlang op een zeer persoonlijke manier bijstand en ondersteuning gegeven aan nabestaanden van oorlogsslachtoffers.
En nog iets anders..
Onderweg kwam ik nog langs H47 waar een tentoonstelling was van de panfluitkatten van Herman Knottnerus. Als je iets met katten, of met panfluiten hebt: zoek het op! Bijvoorbeeld bij Grafisch Atelier Friesland. Geniet ze!
———-
De auteur heeft de plaatjes geleverd.