Crispy!

Waarom houden we zo van knapperig eten?
Omdat het een multisensorische ervaring is, lees ik. Naast de ervaring van het proeven van iets, knispert het in je oren en dan in je mond. Neem bijvoorbeeld een knapperig patatje, je krijgt meteen een bevredigend gevoel als je een hap neemt. OK, dit weten we al, maar hoe zit het evolutionair gezien? Waarom vinden we dat fijn? Dit is de verklaring: het is belangrijk te merken dat iets knappert want dat betekent dat het vers is, en dus goed voor je. Inderdaad, een oude muffe appel hoeven we niet. Veel verder komt de wetenschap niet lijkt het.

Ooit vroeg ik aan een Indische dame hoe Aziaten aan hun kalk komen, ze eten immers nauwelijks zuivelproducten. ‘Wij knagen aan botjes’ was haar antwoord. Aha dacht ik, dus dat is de verklaring dat wij van knapperige dingen houden, het is een manier om aan kalk te komen.
Of dit zo is vroeg ik per mail eens aan een professor die verstand had van dit soort verbanden tussen smaak enerzijds en het nut van bepaalde voedingsmiddelen anderzijds maar ik heb nooit een antwoord gekregen.

Heeft de Oudhollandse keuken eigenlijk crispy elementen? Ik zou alleen maar uitgebakken spekjes weten. Maar die zijn dan ook goddelijk over de stamppot.
En speklapjes, mits knapperig gebakken, wat lang niet makkelijk is.
Als kind vond ik de warme maaltijd pas echt lekker als het een ovenschotel was met een knapperig korstje erop van kaas en paneermeel.
Radijsjes aten we, maar niemand kwam op het idee om een stengel bleekselderij rauw te eten.
Sla werd al eeuwen gegeten, maar niet zo vaak als tegenwoordig.
Nu is er altijd en overal sla, met van alles erin. Sla als lunch, maaltijdsalades.
Ooit was het alleen kropsla met een hardgekookte eitje erdoor. ‘Probeer ook eens een tomaatje in de sla’ stond dan in de Margriet. Avontuur! De allerknapperigste soort, ijsbergsla, hadden we toen nog niet (jammer dat ijsbergsla nergens naar smaakt). Komkommer legde men altijd urenlang in zout en azijn. Een oudtante in Rotterdam vertelde aan haar buurvrouw, wijzend naar mij: ‘Zij eet komkommer zó, ongezuurd!’
Ik had geen idee waar het over ging, ik at gewoon komkommer op mijn brood maar dat was toen kennelijk nog niet de gewoonte.

Het lijkt wel alsof de ‘craving’ naar knisperende hapjes steeds groter wordt.
De afdeling chips in de supermarkt beslaat minstens een heel gangpad met aan weerszijden tientallen soorten in gigantische zakken. En dan hebben we nog taco’s en tacochips. De ‘crispy chili oil’ is enorm populair.
Die hele ‘crunchy’ golf komt natuurlijk uit Amerika, in plaats van pap gingen ze daar cornflakes eten en brood wordt daar altijd geroosterd.

Frituren komt oorspronkelijk uit het Midden-Oosten en kwam in de zestiende eeuw Europa binnen, onze snack-cultuur begon pas begin vorige eeuw.
Het is ingeslagen als een bom, nergens zie je zoveel mensen kroketten, patat en falafel op straat eten als in Nederland.

We gaan nu thuis iets knapperigs maken, iets tussen frites en chips in.
Simpel en succes verzekerd.

Knapperige aardappels uit de oven

Voor twee personen:

• drie stevige aardappels, Russets zijn de beste maar een bintje mag ook
• paar lepels olijfolie
• snufje zout
• theelepel kruiden naar smaak – tijm bijvoorbeeld, hoeft niet

Zet de oven op 165 ºC.
Schil de aardappels (moderne mensen schillen niet) en snijd ze in dunne, maar ook weer niet doorzichtige plakjes.
Dit kan met de hand of met de mandoline, kijk in dat geval goed uit.
Of met de keukenmachine, dat is het makkelijkst.
Spoel de plakjes af en gooi ze in een vergiet, leg ze dan in een theedoek en droog ze goed af. De theedoek kan dan in de was.
Doe de droge plakjes aardappels in een kom met de olie, een snufje zout en eventueel de kruiden. Meng heel goed door elkaar totdat elk plakje bedekt is met een laagje olie.

Leg de plakjes op een ruitjesrooster, als je dat hebt.
Leg ze anders op een stuk bakpapier op een bakblik.
Laat ongeveer 20 minuten bakken, kijk af en toe want het kan wat sneller of langzamer gaan, ze moeten goudbruin zijn.

Meteen serveren. Wat je erbij eet maakt niet uit, deze aardappeltjes zullen altijd de ster van de show zijn.

———-

De illustratie is van Jille van de Veen.
Meer informatie: https://www.helenenjille.nl/