Feuilleton

Baksteen 38 – Bonifatiustoren

Vijftig jaar geleden, in het eerste jaar dat ik in Leeuwarden woonde, gebeurde er iets dat voor veel Leeuwarders een gebeurtenis was die ze nooit hebben vergeten: het omwaaien en afbreken van de spits van de Bonifatiuskerk. Zelf heb ik niet veel tot niets met kerken maar ondertussen bekijk ik ze soms wat beter omdat ze een belangrijk stuk baksteengeschiedenis vertegenwoordigen. Toen ik dan ook via een vreemde omweg de aankondiging kreeg dat de Bonifatiustoren voor iedereen te bezichtigen was ben ik daar ondanks het slechte weer en de gevaarlijke omstandigheden toch heen geweest.

Het is een prachtige in baksteen gebouwde kerk van een van Nederlands bekendste architecten: ‘De Sint Bonifatiuskerk te Leeuwarden werd in 1882/84 gebouwd naar een ontwerp van Dr.P.J.H.Cuypers (1827 – 1921), die wordt beschouwd als de belangrijkste bouwmeester uit de neogotiek. Met deze kerk ontstond dan ook een van zijn belangrijkste werken.’ – zo schrijft de stichting die eigenaar is van de kerk zelf op de website. Dat lijkt me enigszins overdreven want naast heel veel andere kerken was Cuypers ook verantwoordelijk voor het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam.

Het was druk in de kerk en we moesten lang wachten voor we de toren op mochten. Na tachtig hoge treden op een onprettige wenteltrap was er een afslag naar een museumkamer die in het dak van de kerk lag. Ter plekke heb ik besloten om daar wat op adem te komen en ook niet hoger te gaan. Wel ben ik geruime tijd op die zolder gebleven want wat er lag was best wel de moeite waard en er was ook genoeg te lezen en te zien want de kerk alleen al is een flink stuk hoger dan de andere bebouwing in deze noordoostelijke hoek van de oude binnenstad. En vanuit de kamer kon je ook een klein stukje op een loopbrug boven het binnendak van de kerk lopen. Het buitendak waar de dakpannen op liggen lag dan weer een paar meter hoger.

Torenspits en bakstenen

Een van de aardigste herinneringen die er ligt is de afgebroken torenspits die kennelijk vijftig jaar bewaard is gebleven: een houten spits met veel lood eromheen. Niet meer dan een meter dus echt wel het allerhoogste topje van de kerk vijftig jaar geleden.



Maar het mooiste vond ik de speciaal voor de restauratie gebakken stenen waarvan er een voorraad lag. Bakstenen met de voor de kerkbeuken kenmerkende ronde zijkant op maat gemaakt, ofwel bakstenen met profiel zoals op het bordje erbij stond.

Weer beneden aangekomen keek ik toch wat anders naar de grote pilaren die het dak ondersteunen en helemaal bekleed zijn met de baksteen profielen.





———-

De auteur heeft de illustraties geleverd

Series Navigation<< vorig artikelvolgend artikel >>

Door Dik Kruithof

Schrijft vanaf 2010 over museumbezoek in De Leunstoel omdat hij vaak naar musea ging en omdat de hoofdredacteur dat miste in zijn blad. Hij studeerde in Wageningen en werkte in de publiciteit, de sport, de ict en de politiek. Daarnaast was hij lange tijd actief in de schaakwereld, als schaker en bestuurder. Ook zat hij zes jaar in zijn woonplaats Leeuwarden in de gemeenteraad voor de PvdA.